Buluş Nedir?
  
Buluş, sanayide belirli bir teknik sorunun çözümüne ilişkin geliştirilen yeni teknik çözümlerdir.
Bir soruna yeni bir düşünce ve bu düşüncenin uygulamaya geçirilmesi  ile çözüm geliştirilebileceği gibi, bilinen mevcut bilgilerden yararlanarak  yeni çözümler de  geliştirilebilir.  Geliştirilen ve getirilen yenilikler ile  yepyeni bir ürün veya prosese ulaşılabilir. Sonuçta ulaşılan her yenilikçi çözüm(ler) bir buluş niteliği taşıyabilir. Yenilik, teknik bir sorunu tanımlayabiliyor ve bu sorunu teknik yöntemlerle çözebiliyor ise bir buluşun varlığından söz edilebilir.  
Türkiye’de buluşların korunması; Patent ya da Faydalı Model Belgesi olmak üzere, iki ayrı belgelendirme sistemi ile sağlanmaktadır.
 
Patent nedir?

Patent, sanayi alanında uygulanabilir bir buluşun sahibine devlet  tarafından verilen belgedir.
Patent hakkı,  buluş sahibine  buluşunu açıklaması karşılığında buluş konusu ürünü üretme, pazarlama, satma, kullanımına izin verme ve  izinsiz kullanılmasını engelleme ayrıcalığını vermektedir. Patent başvurusu resmi olarak yapıldığı andan itibaren koruma başlar. 
Buluşların patent belgesi ile korunma süresi başvurunun yapıldığı tarihten itibaren 7 yıl (incelemesiz patent) veya 20 yıl (incelemeli patent) dir. Bu süre uzatılamaz. Ancak belirli süreler ve koşullar yerine getirildiğinde incelemesiz patentten (7 yıl) incelemeli patente (20 yıl)  geçiş yapılabilir. Buluş, 7 veya 20 yıllık süre dolduktan sonra, herkes tarafından serbestçe kullanılabilir.
 
Bir buluşun patentle korunabilmesi için Patentlenebilirlik şartlarını sağlaması gerekmektedir.  Patentlenebilirlik kriterleri-

• Yeni olması ;(başvuru yapılmadan önce yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olması)
• Buluş basamağını içermesi “tekniğin bilinen durumunun aşılması”; (buluşun ait olduğu teknik alanda yer alan uzman bir kişinin kolayca düşünüp, uygulamaya koyamaması)
• Sanayiye uygulanabilir olması (pratikte uygulanabilir (seri üretime müsait olması)

 
Patent Belgesi Alma Süreci Nasıl?
Bir buluş hak sahibi adına Patent Belgesi ile koruma altına alınır.
Ülkemizde Patent Belgesi vermeye yetkili kuruluş Türk Patent Enstitüsüdür.
Patent başvurusunun hem şeklen yasaya uygun  hazırlanması hem de içerik olarak ayrıntılı, açık, anlaşılır ve  buluşun tüm niteliklerini kapsayacak ve uygulanabilirliğini sağlayacak şekilde  hazırlanmış olması buluşun araştırma ve inceleme raporlarının kapsamının belirlemesinde ve dolayısı ile Patent belgesi alma şansının belirlemesinde en önemli  ölçüttür.  

Patent Belgesi alarak buluşu koruyabilmek için Türk Patent Enstitüsü’ne resmi başvuru yapılır. Enstitüsü yapılan başvuruyu şekli şartlar açısından inceler. Şekli şartlara uygun olarak hazırlanmış tarifname, teknik resimler ve istemler ile resmi kuruluşlar tarafından düzenlenen araştırma raporu yayınlanır.


İncelemesiz Patent Sistemi
Şekli şartlar açısından uygun bulunarak, yayınlanan başvuru ve  resmi kuruluşlar tarafından hazırlanan Araştırma Raporuna yayın tarihinden itibaren altı ay içinde üçüncü kişiler görüş bildirebilir. Başvuru sahibinin incelemesiz sistemi seçmesi durumunda ve üçüncü kişilerin söz konusu başvuru için görüş verme ve incelemeye gönderme hakkını kullanmamaları halinde, 7 yıl geçerlilik süresi olan İncelemesiz Patent Belgesi düzenlenir.  Bu sistem ile buluş/başvuru sahipleri daha ekonomik,  daha kısa sürede ancak buluşun koruma süresi de kısa olan bir koruma elde ederler.
 
Faydalı Model Başvurusuna Dönüş Yapılabilir mi?
Patent başvurusu için, İNCELEMESİZ patent sistemi tercih edilmiş ise; en  geç araştırma raporuna görüş bildirilmesi için kabul edilen  sürenin bitimine kadar yapılabilir. (Araştırma raporunun yayınından itibaren 6. ayın sonuna kadar).
 
İncelemeli Patent Sistemi
Şekli şartlar açısından uygun bulunan başvuru, resmi kuruluşlar tarafından hazırlanan araştırma raporunun yayın tarihinden itibaren  altı ay içinde üçüncü kişiler patent verilebilirlik şartları açısından görüş bildirebilir. Başvuru sahibinin incelemeli patent sistemini tercih etmesinden ya da üçüncü kişilerin inceleme yapılmasını talep etmesinden  sonra esas inceleme yapılır. Bir başvuru en fazla 3 kez incelemeye tabii tutulur ve en fazla 3 kez inceleme raporu düzenlenir. Resmi kuruluşlar tarafından hazırlanan İnceleme raporunun olumlu olması veya olumsuzlukların giderilmesi sonucunda 20 yıl geçerlilik süresi olan İncelemeli Patent belgesi düzenlenir.  Bu sistem ile buluş/başvuru sahipleri işlemleri daha uzun süren, maliyetli, ancak daha güçlü ve uzun süreli koruma elde ederler.

Faydalı Model Başvurusuna Dönüş Yapılabilir mi?
Patent başvurusu için İNCELEMELİ patent sistemi tercih edilmiş  ise;  en geç Enstitü tarafından yapılan incelemeye cevap olarak  sunulan itiraz ve görüşlerin başvuru sahibine bildirilmesi için  verilen üç aylık sürede, eğer başvuru sahibi bu itiraz  ve görüşlere karşı ek üç aylık  bir süre daha talep ederse, bu ek sürenin bitimine kadar yapılabilir.
 
 Patent  Türleri

• Ürün Patenti
• Usul Patenti
• Ek Patent
• Bağımlı Patent,
• Bölünmüş Patent
• Gizli Patent

Patent Hakkının Sona Ermesi 
 
Patent hakkının aşağıda sıralanan sebeplerden ötürü sona ermesi halinde, söz konusu patentin konusu, sona erme sebebinin gerçekleştiği andan itibaren toplumun malı sayılır.
 

• Koruma süresinin dolması;
• Patent sahibinin patent hakkından vazgeçmesi
• Yıllık ücretlerin ve ek ücretlerin süresi içinde ödenmemesi

 

Faydalı Model Belgesi Nedir?
Yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine belirli bir süre, ilgili buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınması için verilen belgedir.

Bir buluşun Faydalı Model Belgesi ile korunabilmesi için;

• Yeni olması (başvuru yapılmadan önce yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olması),
• Sanayiye uygulanabilir olması (pratikte uygulanabilir (seri üretim) olması),

gerekmektedir.

Usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ve kimyasal maddelere ilişkin buluşlar koruma kriterlerine haiz olsalar dahi Faydalı Model Belgesi ile korunamazlar.  
Bu sisteme göre değerlendirilen başvurular için “tekniğin bilinen durumunun aşılması” kriteri aranmaz, araştırma ve inceleme raporları düzenlenmez. Faydalı Model Belgesi verilerek korunan buluşlar için sadece yenilik ve sanayiye uygulanabilir olma kriterleri aranmaktadır.
Taklit edilmesi kolay günlük hayatımızı kolaylaştıran geliştirmelerin, sürecin  kısa, işlemlerinin kolay  ve ekonomik  olması nedeni ile Faydalı Model Belgesi ile  koruma elde edilmesinin  buluş sahiplerini özendirici bir işleve sahip olduğu söylenebilir.
 

Faydalı Model Belge Alma Süreci Nasıl?
Buluşun Faydalı Model  Belgesi ile korunabilmesi için Türk Patent Enstitüsü’ne resmi başvuru yapılır. Enstitüsü yapılan başvuruyu şekli şartlar açısından inceler.
Şekli şartlara uygun bulunarak yayınlanan Faydalı Model Belgesi başvuruları üçüncü kişilerin itirazlarına açılır. Faydalı Model başvurusunun yayın tarihinden itibaren üç ay içinde üçüncü kişilerin  itiraz bildirmesi durumunda başvuru sahibi itirazları dikkate alarak tarifnamede/istemlerde değişiklik yaparak başvurunun devamını isteyebilir veya başvuru sahibi üçüncü kişilerin yaptığı itirazlara cevap vermeden ve  dikkate almadan Faydalı Model Belgesinin düzenlenmesini Enstitüden talep edebilir. Faydalı Model Belgesi 10 yıl süreli bir koruma sağlar.
10 Yıllık koruma süresi dolduktan sonra, buluşu herkes kullanabilir.


 
 Patent Başvurusuna Dönüş Yapılabilir mi?
Türk Patent Enstitüsü tarafından Faydalı Model Belgesinin verilmesine ilişkin  alınacak karardan önce, Faydalı Model Belgesi başvurusunun  Patent başvurusuna dönüştürülerek işlemlere devamı  Enstitüden talep edilebilir. Faydalı Model Belgesi düzenlendikten sonra, Patente dönüştürülemez.
 
Patent ile Faydalı Model Belgesi Arasındaki Fark Nedir?

• Faydalı Model Belgesinde buluş basamağı (tekniğin  bilinen durumunun aşılması) kriteri aranmaz,
• Koruma süreleri farklıdır,
• Usuller ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler ve kimyasal esaslı buluşlar Faydalı Model  Belgesi ile korunamaz.
• Araştırma ve inceleme raporu düzenlenmediğinden  Faydalı Model Başvuru  işlem süreci kısa, prosedürü kolaydır.
• Uluslar arası resmi otoriteler tarafından araştırma ve incelemeye tabii tutulmadığı için  maliyet açısından da ekonomiktir.

 
             
Yurtdışında  Patent Başvurusu
Türkiye’de başvurusu yapılan veya belge ile koruma altına alınan bir  Faydalı Model ya da Patent ile sağlanan koruma, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde geçerlidir.

 Söz konusu buluşun Türkiye dışında başka ülkelerde de korunması istenilirse, Türkiye’de yapılan Faydalı Model ya da Patent başvuru tarihinden itibaren  12 ay içinde Paris Sözleşmesi’ne üye diğer ülkelere de başvuru yapılması ve bu başvuru sırasında Rüçhan Hakkı (Priority) talep edilmesi gerekmektedir. Böylece, hem Türkiye’deki ilk başvuru tarihi ile diğer ülkelere yapılan başvuru tarihi arasında, üçüncü   kişilerin aynı buluş için yapacakları başvurular ve alacakları patentler hükümsüz sayılacak  hem de söz konusu  bu 12 aylık sürede diğer ülkeye başvuru yapılmadan önce buluşun açıklanması halinde bu açıklama buluşun yeniliğini etkilemeyecektir.

Faydalı Model Belgesi koruması olmayan ülkelerde Türkiye’deki faydalı model belgesi için yapılan başvurunun rüçhan hakkı ile patent başvurusu  yapılabilir. Türkiye’de patent almak için yapılan bir başvurunun rüçhan hakkı ile Faydalı Model Belgesi koruması olan ülkelerde faydalı model belgesi ile koruma elde edebilmek için Faydalı Model başvurusu  yapılabilir.

Yurt dışında Patent koruması, ulusal, uluslararası ve bölgesel olmak üzere üç ayrı yol ile sağlanabilir. Seçilen koruma yollarından 12 aylık süre içinde geçişler  yapılabilir. Ulusal yapılan bir patent başvurusuna dayanarak 12 ay içinde Avrupa Patent Başvurusu ve/veya Uluslararası Patent Başvurusu yapılabilir. Doğrudan Uluslararası Patent Başvurusu yapılarak buradan belirli süreler içinde bölgesel başvurulara geçiş yapılabilir.  Uluslararası Patent Başvurusu ve Avrupa Patenti Başvurusu, buluş sahipleri için, gerek süreler açısından ve gerekse ekonomik yönden olumlu yaklaşımlar sağlamaktadır. Her iki sistemde de, patentin geçerliliği ulusal yasalara göre belirlenmesine karşılık, başvuru işlemlerinin bir dilekçe, tek bir dil ve bir kurumda yapılması büyük kolaylık sağlamaktadır.
İki sistem arasındaki en belirgin farklılık, önceden belirlenen ülkelerde ulusal aşamaya geçiş kısmındadır. Uluslararası Patent başvurusu sisteminde, araştırma raporu, yazılı görüş ve patent verilebilirlik ön raporu düzenlendikten sonra ulusal aşamaya geçiş, bazı ülkelerde farklı olmakla beraber yaklaşık otuzuncu ayda yapılmakta ve patent belgesi ulusal ofisler tarafından düzenlenmektedir.  Seçilen her ülke kendi yasaları çerçevesinde işlemleri yürüttükten sonra bir patent belgesi düzenlemektedir.
Avrupa Patent Sisteminde ise Avrupa  Patentinin  ilgili ülkenin Kabul ettiği dilde çevirilerinin seçilen ülkelere iletilmesi ile Avrupa Patentinin geçerliliğinin ilgili ülkelerde sağlanması gerçekleştirilmektedir.
 
Patentin Türkiye veya başka ülkelerde  başvurusu/geçerli kılınması Süreleri

• Doğrudan Başvurularda ilk rüçhan tarihinden itibaren 12 AY,
• PCT başvurularında ilk rüçhan tarihinden itibaren 30 AY,
• EPO patentlerinde patentin verildiğinin yayınından itibaren 3 AY.

 
Ulusal Patent Başvurusu
Ulusal sistem, bir ülkeye ilk kez yapılan ve yalnız o ülkede koruma istenilen başvuru sistemidir. Bu şekilde yapılan bir başvuru rüçhansız başvuru olarak tanımlanır ama rüçhana da temel oluşturur.  İlk yapılan bir başvuruya dayanarak 12 aylık rüçhan hakkı süresi içinde bu hak kullanılarak yapılan başvuru rüçhanlı olarak tanımlayabileceğimiz ulusal patent başvurusudur.

Süreç Nasıl İşliyor?
İlgili ülkenin resmi ofisine yurt dışındaki vekil firmalar aracılığı ile başvuru yapılır.
Rüçhanlı veya rüçhansız ulusal başvurular,  başvuru yapılan ülkelerde  her ülkenin kendi yasasına göre işlem görmektedir. İlgili ülkenin patent verme sürecine göre prosedür ilerler ve ilgili ülkede buluşun korunması ilgili ülkenin patent belgesi ile sağlanır.
Söz konusu ulusal patent başvuruları  yurtdışındaki bir çok ülkede yıllardır çalıştığımız  güvenilir partnerlerimiz ile koordineli olarak gerçekleştirilmektedir.
 
Uluslararası Patent Başvurusu (Patent İşbirliği Andlaşması)
Türkiye 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren Patent İşbirliği Andlaşması’na (PCT- Patent Cooperation Treaty) taraf olmuştur. Uluslararası patent başvurularının organizasyonu (WIPO) Dünya Fikri Haklar Örgütü tarafından yürütülmektedir. 
Bu sistem sayesinde 2011 itibari ile 137 ülkede aynı anda patent başvurusu yapılması ve patent verilme aşamasına kadar getirilmesi avantajı sağlanmaktadır. 
Ayrıca, bu sistem ile yapılan başvurularda maliyet düştüğünden daha ucuz ve kolay bir yöntemle başvuru yapma olanağı elde edilmektedir.  Bu sistem ile elde edilen patentler uluslar arası otorite olarak kabul edilmiş resmi kuruluşlar tarafından araştırılıp/incelendiği  için  “güçlü patent”  şeklinde değerlendirilir.

Süreç Nasıl İşliyor?
Başvuru kabul ofislerine/WIPO’ya yurt dışında yerleşik bir vekil tarafından veya TC vatandaşı olan bir Avrupa Patent Vekili tarafından  on-line olarak  yapılabilir. On-line yapılan başvurularda resmi ücrette indirim uygulanmakta ve başvurunun yapıldığına ilişkin bildirim anında elde edilmektedir. Böylece  başvuru sahiplerinin lehine maliyet azalmakta,  süreç de kısalmaktadır. On-line başvurunun bir başka avantajı da ilgili başvuru için teşvik/destek  programından yararlanmak için gereken  uluslar arası patent başvurusunun  yapıldığını teyit eden belgeye başvuru yapıldığı anda sahip olunmasıdır. 

Firmamız bünyesinde söz konusu işlemler Avrupa Patent vekili sıfatımız ile on-line yapılmaktadır. Bir başka seçenek ise Münih’de yerleşik TC vatandaşı partner firmamız tarafından EPO’nun bulunduğu şehirden, ekonomik olarak ve Türkçe iletişim kolaylığı ile başvuruların gerçekleştirilmesidir.
PCT  sistemi uluslar arası aşama ve ulusal aşama şeklinde iki aşamadan oluşmaktadır. Uluslar arası aşama; başvurunun yapılması, araştırma,  patent verilebilirlik ölçütlerinin değerlendirildiği  yazılı görüş,inceleme ve yayın prosedürlerini kapsar. Uluslar arası aşamayı  yaklaşık 30 ay bitiminde ulusal aşama izlemektedir. Başvuru esnasında seçilen ülkelerin   yasalarına uygun olarak PCT kapsamında ulusal aşamaya giriş işlemleri yapılır. PCT Sisteminde ulusal faza geçildiğinde ulusal hukuk geçerlidir. Her ülkeden patent belgesi alınıncaya  kadar ilgili ülkenin kendi yasalarına göre işlemler sürdürülür.
Söz konusu PCT başvurusu  firmamız tarafından on-line olarak yapılmakta. 30.Ayda ülke girişleri ise  yurtdışındaki bir çok ülkede yıllardır çalıştığımız  güvenilir partnerlerimiz ile koordineli olarak gerçekleştirilmektedir.
 
Bölgesel Patent Başvuru Seçenekleri

Avrupa Patenti Sözleşmesi (EPC)
Türkiye, Avrupa Patenti Sözleşmesi’ne (EPC-European Patent Convention) 1 Kasım 2000 tarihinde katılmıştır.
Avrupa Patenti, Sözleşmeye üye ülkelerden, başvuru sahibi tarafından belirlenen ülkelerde geçerli bir bölgesel patent sistemi olup, Avrupa Patenti düzenlendikten sonra her ülkenin ulusal patenti olarak korunmaktadır.  
EPC’nin amacı, buluşların korunması konusunda Avrupa ülkeleri arasında işbirliğinin arttırılması, üye ülkelerin hepsinde geçerli bir “patent verilme sistemi”nin kurulmasıdır. Tek bir başvuru ile Sözleşmeye üye ülkelerde geçerli bir patent koruması sağlanması amaçlanmaktadır. Böylece, daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle bir patent koruması elde etmek mümkündür. Avrupa Patent Sistemi’ne 2011 yılı itibari ile  37 ülke üyedir.
Süreç Nasıl İşliyor?

Avrupa patenti başvurusu ile ilgili tüm işlemler (şekli inceleme, araştırma, yayın, inceleme, tescil kararı ve itiraz) Avrupa Patent Ofisi (EPO) tarafından yürütülmektedir.
Avrupa Patentinin verildiğinin  Avrupa Patent Bülteninde ilan tarihinden itibaren üç ay içinde önceden seçilmiş  ülkenin  kabul ettiği dildeki  çeviri ve  ulusal mevzuatı gereği  diğer dokumanlar ile birlikte  ilgili ülkenin resmi ofisine Avrupa Patentinin geçerliliğinin sağlanması için başvuru yapılır.  
Söz konusu EPC  başvurusu  firmamız tarafından on-line olarak yapılmaktadır. Bu sistemin  başvuru sahibi lehine bir çok avantajı olup, en önemli avantajı ise yurt dışında yerleşik aracı bir vekile ihtiyaç duymadan, yurt dışı vekil ücretlerini aradan çıkararak, bir tek ulusal vekil (Avrupa Patent Vekili ) ve resmi ofis (EPO) arasında işlemlerin yürütülmesini sağlamaktadır. Bu durum hem süreci kısaltmakta, hem işlemlerin minumum maliyetle yapılmasını sağlamaktadır.
Firmamızın müvekkillerimiz lehine bir başka seçeneği ise Münih’de yerleşik TC vatandaşı  Partner firmamız tarafından  EPO’nun bulunduğu şehirden, ekonomik olarak ve Türkçe iletişim kolaylığı ile başvuruların gerçekleştirilmesidir.


Avrasya Patent  Anlaşması
Avrasya Patent Anlaşması 12 Ağustos 1995 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Sözleşmenin ana amacı, anlaşmayı imzalayan üye ülkelerde büyük ölçüde koruma belgelerinin kolay ve daha ekonomik olarak teminini sağlayan çok uluslu bölgesel bir koruma sistemi oluşturmaktır. Avrupa Patent Sistemine benzer bir sistem olan Avrasya Patent Sistemi, Rusya ve eski Sovyetler Birliği bünyesindeki ülkelerde uygulanmaktadır. (Ermenistan, Moldova, Kırgızistan, Türkmenistan, Belarus, Tacikistan, Rusya Federasyonu, Kazakistan, Azerbaycan)

Süreç Nasıl İşliyor?
Doğrudan Avrasya Patent Ofisine veya üye ülkelerin resmi ofislerine başvuru yapılabilir. Başvuru Rusça olarak yapılmakta, diğer dokumanlar Rusça çevirileri verilmek suretiyle herhangi bir dilde sunulabilmektedir. Başvuru şeklen inceleme, araştırma, yayın, itiraz, inceleme ve patent belgesi düzenlenmesi aşamalarından oluşmaktadır.
 
 
 

Marka Nedir?

27 Haziran 1995 tarihinde yürürlüğe giren 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre, Ticaret Markası ve Hizmet Markası tescilli koruması, Türk Patent Enstitüsü' ne yapılacak başvuru ile sağlanmaktadır.

Marka, benzer ürünleri ya da hizmetleri başkalarının ürün ya da hizmetlerinden ayırt etmek üzere kullanılan ya da belirli bir hizmetin sunulması sırasında kullanılan AYIRT EDİCİ İŞARET  olarak tanımlanmaktadır. Ürünleri ve hizmetleri ayırmak için kullanılan ayırt edici kelimeler, harfler, rakamlar, çizimler, resimler, şekiller, renkler, logolar, etiketler veya bunların kombinasyonlar marka olarak kabul edilebilir.

Markanın, işletmeyi temsil etmesi, işletmenin kimliği hakkında bilgi vermesi, reklam aracı olması, ürünün kaynağını göstermesi,  gibi bir çok fonksiyonu vardır.  Marka koruması, ürün ya da hizmetlerinde marka kullanan işletme sahiplerini/marka sahiplerini koruyan bir sistemdir. Marka tescilinin amacı, özel yasa ile getirilen korumadan yararlanmak anlamındadır. Türkiye'de Marka tescili, zorunlu değildir. Tescilsiz markalar, Türk Ticaret Kanunu' nun Haksız Rekabet hükümlerine göre korunur.

Ticaret Markası; üretilen veya satışa çıkarılan her türlü ürünü  ayırt etmek için kullanılan işaretlerdir. 
Örneğin; kolonya, ayakkabı, saat,  telefon, gazete, otomobil  gibi çeşitli sanayi ürünlerinin ayırt edilmesi için kullanılan tanıtıcı işaret Ticaret Markası'dır.

Hizmet Markası; sunulan hizmetleri ayırt etmek için kullanılan işaretlerdir.

Örneğin; vekillik, bankacılık, sigortacılık, eğitim, eğlence, bilgisayar  hizmetleri gibi,  bir hizmeti sunanlar tarafından kullanılan ayırt edici işaretler ise Hizmet  Markası'dır.

Marka Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?

Herhangi bir ürün için kullanılmak üzere bir marka seçimi sırasında dikkat edilecek en önemli konu, seçilen işaretin özgün olması ve diğer markalardan farklı olmasıdır.

Marka tanıtıcı bir işarettir. Markada anlam aranmadığı için anlamsız sözcükler ve/veya yan yana getirilmiş harfler vs. marka olabilir.

Marka seçimi sırasında dikkat edilmesi gereken bir başka önemli konu da, markanın kullanılacağı mal veya hizmetlerin, cinsi, niteliği, coğrafi kaynağı, değeri ve Kararnamede belirtilen vb. işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceği ve kullanılamayacağıdır.

Marka tescili sırasında en önemli konu, markanın seçimi ile marka tescilinin kapsayacağı ürünlerin  ya da hizmetlerin saptanmasıdır.   Marka tescilleri ile sağlanan koruma, tescil edilecek marka ve markanın kullanılacağı mallar  ile sınırlı olduğu için, mal (ürün, eşya) listesi hazırlanırken, gerçek iş konusuna uygun olarak hazırlanmalıdır. Türkiye’nin taraf olduğu Uluslar arası Nice Anlaşması uyarınca markaların kullanılacağı ürün ve hizmetler 34 ticaret, 11 hizmet sınıfına ayrılmıştır. Resmi başvuru ücreti sınıf sayısına göre belirlenmektedir. 
Markanın tescil tarihinden itibaren, beş yıl içinde mal listesinde yazılı mallarda kullanılması zorunlu olduğu ve markanın kullanılmadığı mal için, şayet talep edilirse mahkemece iptal edilebileceği unutulmamalıdır.

Mevcut markalardan  farklı olarak ve özenle seçilen, özgün olmasına dikkat edilen işaret, marka tescillerini ve marka tescil başvurularını içeren bir bilgisayar ortamında araştırılmalı ve aynı ya da benzer marka tescilinin varlığı kontrol edilmelidir. Bir başka önemli konu, herkes tarafından bilinen Türkiye ya da Dünya çapında tanınmış markalarla benzerlikten, aynı ürünler için olmasa da başka ürünler için düşünülse dahi yine de kaçınılmalıdır. ® işareti bir markanın tescilli olduğunu gösterir.

Marka tescili zorunlu değildir. Markalar, Türk Ticaret Kanunu Haksız Rekabet Hükümlerine göre, herhangi bir kayıt gerekmeden tescilsiz olarak korunur. Bu tür korumanın kuralı markanın fiilen kullanılmasıdır.

Başkası tarafından kullanılan tescilsiz bir markanın, hak sahibi olmayan bir kişi tarafından tescil için başvuru yapılması veya tescil ettirilmesi hallerinde, gerçek marka hakkı sahibinin itiraz etme veya dava açarak tescili iptal ettirme yetkisi vardır. 
Markanın koruma süresi 10 yıldır. 10’ar yıllık sürelerle yenilenmek suretiyle tescilli bir markanın sınırsız bir süre ile korunması mümkündür.

Marka Tescili İçin Başvuru Öncesinde Gerekenler Nelerdir?

• Marka örneğinin hazırlanması
• Mal ve/veya hizmet sınıflarının tespit edilmesi
• Mal ve/veya hizmet listesinin hazırlanması
• Marka Ön Araştırmasının Yapılması
• Başvuru sahibi ile ilgili bilgiler (adres,uyruk vs.)
• Başvuru ücretinin ödenmesi
• Başvuru Dilekçesinin hazırlanması
• Vekaletname

Süreç Nasıl İşliyor?

Marka tescili için usulune uygun olarak hazırlanmış dilekçe ve ekleri ile Türk Patent Enstitüsüne (TPE) başvuruda bulunmak gerekmektedir.  Söz konusu dilekçenin TPE’ne geliş tarihi,  marka başvurusunun yapıldığı tarih olarak kabul edilmektedir.

Türk Patent Enstitüsünde  yapılan ön incelemeden sonra, uygun olanlar Marka Bülteni' nde yayınlanarak, üç ay süreyle üçüncü kişilerin itirazlara açık tutulmaktadır. Markanın tescil edilip edilmeyeceği itiraz süresi dolduktan sonra belli olmaktadır.

Şöyle ki; Marka başvurusunun ya da üçüncü kişiler tarafından yapılan bir itirazın ret edilmesi durumunda tarafların iki ay içinde Enstitü’ye itiraz etmek hakları bulunmaktadır. Enstitünün ilgili Dairesi yapılan itirazı haklı bulmazsa itirazı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’na gönderir. Başvuru işlemleri bu kurulun kararı doğrultusunda sonuçlanır. Tarafların kurul kararının iptali için dava açma hakları vardır. Bu konuda yetkili  Ankara Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’dir. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararı oluşmadan dava açmak mümkün değildir.

Uluslararası Marka Tescili

Türkiye' de yapılan bir marka tescili, yalnız Türkiye sınırları içinde koruma sağlar. Markanın diğer ülkelerde de korunması için, o ülkelerde de tescil ettirilmesi gerekir.

Ulusal Marka Tescili

Markanın korunması talep edilen ülkede ulusal marka tescil başvurusu yapılabilir.  Başvuru yapılmadan önce mutlaka bir ön araştırma yapılması gereksiz masraf ve zaman harcanmasına engel olacaktır.

Süreç Nasıl İşliyor?

Yapılan ön araştırma sonucunda marka başvurusunun yapılmasının uygun olduğu tespit edilirse  ilgili ülkenin resmi ofisine yurt dışındaki vekil firmalar aracılığı ile başvuru yapılır. Her ülkenin kendi yasası çerçevesinde işlemler sürdürülür.

Madrid Protokolü Uyarınca Yapılan Uluslar arası Marka Tescili

Türkiye 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren markaların uluslar arası tesciline ilişkin Madrid Protokolüne taraf olmuştur. Başvuru WIPO (World Intellectual Property Organization) tarafından yürütülür.

Madrid Sistemini kullanmanın avantajları marka, kaynak ofis tarafından tescil edildikten ya da tescil için başvuru yapıldıktan sonra, marka sahibinin markasını sisteme taraf olan tüm ülkelerde, tek bir  başvuru yaparak, bir ücret ve sona erme tarihine tabi olacak şekilde sunarak tescil ettirebilmesidir ve tek bir işlemle de yenilenir.

Süreç Nasıl İşliyor?

WIPO başvuruları kayıt eder ve belirlenen ülkelerin ofislerine gönderir. 
Madrid Protokolü çerçevesinde yapılan başvurular tescil talep edilen her bir ülke de ayrı ayrı incelenerek tescil edilip edilmeyeceğine ilgili ülke yasaları çerçevesinde karar verilir. Dolayısıyla, başvurular tescil talep edilen bazı ülkelerde tescil edilirken bazı ülkelerde reddedilebilir.
Madrid Protokolü çerçevesinde uluslar arası başvuru talebinde bulunabilmek için Türkiye’de tescilli ya da başvuru halinde bir markaya sahip olunması ve uluslar arası başvurunun bu markayla uyumlu bir şekilde yapılması gereklidir. Uluslar arası başvuru 5 yıl süre ile ulusal markaya bağımlıdır ve ulusal markanın reddi, iptali ya da hükümsüzlüğü gibi durumlarda uluslar arası tescil iptal edilir.

Topluluk Markası (CTM)

Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı için geçerli olan, Topluluk Markası Tescili 1 Nisan 1996 tarihinde başlamıştır.Topluluk markası Avrupa Topluluğuna üye ülkelerin tamamında geçerli olan bir marka sistemidir. İnceleme ve tescil işlemleri tek  yetkili ofis Topluluk Marka ve Tasarım Ofisi (OHIM-Office for the Harmonization in the Internal Market ) tarafından yürütüldüğünden işlemler ve maliyet açısından avantajlıdır.

Süreç Nasıl İşliyor?

Topluluk markası başvuruları  Topluluk Marka ve Tasarım Ofisine, (OHIM) tarafından yürütülmektedir.  Topluluk üyesi ülkelerden herhangi birinde yapılan marka başvurusuna yapılan itirazın yetkili ofis OHIM tarafından da kabul edilmesi halinde Topluluk marka başvurusu red edilir. İtiraz gelmeyen diğer topluluk üyesi ülkelerde topluluk marka başvurusu ulusal marka başvurusuna dönüştürülebilir.    Tescil edilen topluluk markasının tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde topluluk ülkelerinden en az birinde kullanılması zorunludur. Tescili elde edilen Topluluk markası sahibine bütün üye ülkelerde geçerli eşit haklar sağlar.Koruma süresi 10 yıldır, bu süre sonunda istenirse yenilenebilir.

 Endüstriyel Tasarım Tescili

Endüstriyel tasarımlar 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile korunmaktadır.
Tasarım, Endüstriyel tasarım, bir ürünün tümünün, veya bir parçasının veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli  unsur veya özelliklerin oluşturduğu bütünüdür.
Endüstriyel tasarım korumasında ürünün işlevi dikkate alınmaz. Aynı işleve sahip ürünler üzerinde görsel anlamda yapılan değişikliklerin endüstriyel tasarım olarak tescili mümkündür.
 
Bir tasarımın koruma altına alınabilmesi için gereken kriterler;

-yenilik; 
Bir tasarımın aynısının, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olmasıdır.
Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Hoşgörü süresi olarak adlandırılan süre, başvuru tarihinden önceki on iki aylık süredir. Bu süre içinde kamuya yapılan sunuşlar, tasarımın yeniliğini etkilemez. 

-ayırt edici nitelik;
Bir tasarımın, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile daha önce piyasaya sürülmüş veya tescil edilmiş benzer tasarımların, bilgilenmiş  kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır.
 
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar, Tasarım Tescil Belgesi ile korunur. Bileşik bir ürünün bir parçası ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt edici bir niteliğe  sahipse ayrıca korumadan yararlanır.
 
 
Tasarım Türleri
 
-Üç boyutlu tasarımlar
-İki boyutlu tasarımlar (desenler)
Endüstriyel Tasarımların Korunma Amaçları

• tasarımcıların motive edilmesi,
• yeni ürünlerin sanayiye uygulanması,
• ulusal endüstri ve ekonominin sağlıklı gelişmesi,
• ulusal sanayinin uluslararası rekabet gücünün arttırılması

 


Süreç Nasıl İşliyor?
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip  tasarımların tescili için Türk Patent Enstitüsü’ne başvuru yapıldıktan sonra, başvuru şekli şartlar açısından incelenir. Şekli inceleme aşamasını geçen başvurular aylık yayınlanan Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülteni’nde yayımlanarak, üçüncü kişilerin itirazına açılır. Başvuru sahibi talep eder ise tasarım tescil yayını başvuru tarihinden itibaren 30 aylık bir süre için ertelenebilir. Üçüncü kişiler tarafından herhangi bir itiraz olmaması halinde başvuru tescile bağlanır. İtiraz olması ve yapılan itiraz Türk Patent Enstitüsü tarafından haklı bulunması durumunda, tasarım tescil başvurusu kısmen veya tamamen red edilebilir.
Tasarım tescilleri koruma koşullarına uygunluk açısından incelenemediği için,  altı aylık itiraz süresi geçtikten sonra, koruma koşullarına uygun olmayan tasarım tescillerine hükümsüzlük davası açılabilir. Koruma devam ettiği sürece her zaman hükümsüzlük davası açılabilir.
 
Koruma Süresi
Endüstriyel tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren   5 yıldır. 5 yılda bir yenileme yapmak şartıyla bu süre 25 yıla kadar uzatılabilir.  

             
Yurtdışı Tasarım Tescili
Türkiye'de tescil edilen bir tasarım yalnız Türkiye sınırları içinde korunur. Bu korumanın diğer ülkelere de geçerlilik sağlaması için, istenilen ülkelere  ayrı ayrı başvuru yapmak ve   tescil almak gerekir. 
Tasarım tescili için Paris Sözleşmesi'ne üye herhangi bir ülkede ilk kez yapılan başvuru tarihinden itibaren, altı ay içinde diğer üye ülkelere başvuru yapıldığı ve rüçhan hakkı talep edildiği zaman, ilk başvuru tarihi ile diğer ülkeye yapılan başvuru tarihi arasında, aynı tasarım için başkaları tarafından yapılan başvurular ve tasarım tescilleri hükümsüz sayılır. Rüçhan hakkı süresi içinde tasarımın kamuya sunulmuş olması, tasarımın yeniliğini etkilemez.  
Tasarım konusu ürün, tasarım tescili için başvuru yapılmadan önce, ulusal veya uluslararası sergilerde teşhir edilir ve sergide teşhir edildiği tarihten itibaren altı ay içinde tescil başvurusu yapılır ise, rüçhan hakkı talep edilerek başvuru yapılabilir. 
Yurtdışında tasarım tescili almak için iki yöntem kullanılabilir:

Ulusal Tasarım Tescili
Ulusal sistem, bir ülkeye ilk kez yapılan ve yalnız o ülkede koruma istenilen başvuru sistemidir. Bu şekilde yapılan bir başvuru rüçhansız başvuru olarak değerlendirilir. Bir  ülkede önceden yapılan bir başvuruya dayanarak  bir başka ülkede başvuru yapılabilir, ancak buradaki şart bu başvurunun ilk başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde yapılması gereğidir. 6 aylık rüçhan hakkı süresi içinde rüçhan hakkı talep edilerek yapılan başvuru rüçhanlı olarak tanımlayabileceğimiz ulusal tasarım tescil  başvurusudur.
Türkiye'deki başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde herhangi bir ülkede  rüçhan haklı veya herhangi bir zamanda rüçhan haksız, endüstriyel tasarım tescil başvurusu yapılabilmektedir. Başvuru koruma  istenen  ülkede yerleşik bir vekil aracılığı ile yapılır ve işlemler ilgili ülkenin mevzuatına göre yürütülür.

Topluluk Tasarım Tescili
12  Aralık 2001 tarihinde Avrupa Konseyi tarafından kabul edilen Topluluk Tasarım Tescili 01 Nisan 2003 tarihi itibariyle uygulanmaya başlanmıştır. Buna göre tek bir başvuru ile Avrupa Birliği’ne üye  ülkelerde  tasarım  tescili almak mümkün olmaktadır.  İşlemler,  OHIM (Office fort he Harmonization in the Internal Market) tarafından yürütülmektedir.

Süreç Nasıl Işliyor?
Başvuru yapıldıktan sonra şekli incelemeye tabi tutulmakta ve yenilik ve ayırt edici özellik kriterleri açısından incelenmektedir. Bu incelemelerden sonra 5 yıllık süre için tasarım tescil edilmekte ve Topluluk Tasarım Bülteninde yayınlanmaktadır. Beş kez olmak üzere toplam 25 yıla kadar yenilenebilmektedir.

Uluslararası Tasarım Tescili

 Tasarımların uluslararası boyutta tesciline olanak sağlayan Lahey Anlaşması Cenevre Metnine göre;01/01/2005 tarihinden itibaren Türkiye de de uygulamaya geçmiştir.  Bu sistem ile tek bir başvuru ile seçilen ülkelerde endüstriyel tasarım tescili ile koruma sağlamak mümkün olabilmektedir.

Süreç Nasıl İşliyor?
Lahey Anlaşmasına göre yapılacak uluslararası işlemlerdeki yetkili kuruluş WIPO'dur.Uluslararası başvuruda da Ulusal Başvuruda olduğu gibi yayın erteleme ve Rüçhan Hakkı talepleri yapılabileceği gibi, birden fazla tasarım ile çoklu başvuruda yapılabilir.