TASARIM
Endüstriyel Tasarım Tescili
Endüstriyel tasarımlar 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile korunmaktadır.
Tasarım, Endüstriyel tasarım, bir ürünün tümünün, veya bir parçasının veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerin oluşturduğu bütün olarak tanımlanmaktadır.
Endüstriyel tasarım korumasında ürünün işlevi dikkate alınmaz. Aynı işleve sahip ürünler üzerinde görsel anlamda yapılan değişikliklerin endüstriyel tasarım olarak tescili mümkündür.
Bir tasarımın koruma altına alınabilmesi için gereken kriterler;
-yeni olması; başvuru tarihinden önce, tasarım dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olmasıdır.
Hoşgörü süresi olarak adlandırılan süre, başvuru tarihinden önceki on iki aylık süredir. Bu süre içinde kamuya yapılan sunuşlar, tasarımın yeniliğini etkilemez.
-ayırt edici niteliğe sahip olması; tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile mevcut herhangi bir tasarımın bu kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin/ayırt edilebilir bir farklılık olmasıdır.
Her tasarım için ayrı ayrı başvuru yapılabileceği gibi; aynı alt sınıfa giren, aynı takıma ait veya bileşik bir ürünün parçaları veya birden çok nesnenin veya iki boyutlu süslemeler için, birden çok tasarım için, isteğe bağlı olarak, bir adet çoklu başvuru yapılabilir.
Süreç Nasıl İşliyor?
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların tescili için Türk Patent Enstitüsü’ne başvuru yapıldıktan sonra, başvuru şekli şartlar açısından incelenir. Şekli inceleme aşamasını geçen başvurular aylık yayınlanan Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülteni’nde yayımlanarak, üçüncü kişilerin itirazına açılır. Başvuru sahibi talep eder ise tasarım tescil yayını başvuru tarihinden itibaren 30 aylık bir süre için ertelenebilir. Üçüncü kişiler tarafından herhangi bir itiraz olmaması halinde başvuru tescile bağlanır. İtiraz olması ve yapılan itiraz Türk Patent Enstitüsü tarafından haklı bulunması durumunda, tasarım tescil başvurusu kısmen veya tamamen red edilebilir.
Tasarım tescilleri koruma koşullarına uygunluk açısından incelenemediği için, altı aylık itiraz süresi geçtikten sonra, koruma koşullarına uygun olmayan tasarım tescillerine hükümsüzlük davası açılabilir. Koruma devam ettiği sürece her zaman hükümsüzlük davası açılabilir.
Endüstriyel tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 5 yıldır. 5 yılda bir yenileme yapmak şartıyla bu süre 25 yıla kadar uzatılabilir.
Tasarım Tescili Başvurusu İçin Gerekenler;
- Başvuru Dilekçesi
- Tasarım Hakkının Nasıl Elde Edildiği Beyanı
- Tasarımın özelliklerini yansıtan ve yayın yoluyla çoğaltmaya elverişli resim, fotoğraf veya benzeri biçimde hazırlanmış Görsel Anlatımı (8X8 cm boyutlarında)
- Tasarımın Özelliklerinin Açıklandığı Tarifname
- Başvuru Ücretinin Ödendiğini Gösterir Ücret
- Vekil Tayin Edilmişse Vekâletname.
Yurtdışı Tasarım Tescili
Türkiye'de tescil edilen bir tasarım yalnız Türkiye sınırları içinde korunur. Bu korumanın diğer ülkelere de geçerlilik sağlaması için, istenilen ülkelere ayrı ayrı başvuru yapmak ve tescil almak gerekir.
Tasarım tescili için Paris Sözleşmesi'ne üye herhangi bir ülkede ilk kez yapılan başvuru tarihinden itibaren, altı ay içinde diğer üye ülkelere başvuru yapıldığı ve rüçhan hakkı talep edildiği zaman, ilk başvuru tarihi ile diğer ülkeye yapılan başvuru tarihi arasında, aynı tasarım için başkaları tarafından yapılan başvurular ve tasarım tescilleri hükümsüz sayılır. Rüçhan hakkı süresi içinde tasarımın kamuya sunulmuş olması, tasarımın yeniliğini etkilemez.
Tasarım konusu ürün, tasarım tescili için başvuru yapılmadan önce, ulusal veya uluslararası sergilerde teşhir edilir ve sergide teşhir edildiği tarihten itibaren altı ay içinde tescil başvurusu yapılır ise, rüçhan hakkı talep edilerek başvuru yapılabilir.
Yurtdışında tasarım tescili almak için iki yöntem kullanılabilir:
Ulusal Tasarım Tescili
Ulusal sistem, bir ülkeye ilk kez yapılan ve yalnız o ülkede koruma istenilen başvuru sistemidir. Bu şekilde yapılan bir başvuru rüçhansız başvuru olarak değerlendirilir. Bir ülkede önceden yapılan bir başvuruya dayanarak bir başka ülkede başvuru yapılabilir, ancak buradaki şart bu başvurunun ilk başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde yapılması gereğidir. 6 aylık rüçhan hakkı süresi içinde rüçhan hakkı talep edilerek yapılan başvuru rüçhanlı olarak tanımlayabileceğimiz ulusal tasarım tescil başvurusudur.
Türkiye'deki başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde herhangi bir ülkede rüçhan haklı veya herhangi bir zamanda rüçhan haksız, endüstriyel tasarım tescil başvurusu yapılabilmektedir. Başvuru koruma istenen ülkede yerleşik bir vekil aracılığı ile yapılır ve işlemler ilgili ülkenin mevzuatına göre yürütülür.
Topluluk Tasarım Tescili
12 Aralık 2001 tarihinde Avrupa Konseyi tarafından kabul edilen Topluluk Tasarım Tescili 01 Nisan 2003 tarihi itibariyle uygulanmaya başlanmıştır. Buna göre tek bir başvuru ile Avrupa Birliği’ne üye ülkelerde tasarım tescili almak mümkün olmaktadır. İşlemler, OHIM (Office fort he Harmonization in the Internal Market) tarafından yürütülmektedir.
Süreç Nasıl Işliyor?
Başvuru yapıldıktan sonra şekli incelemeye tabi tutulmakta ve yenilik ve ayırt edici özellik kriterleri açısından incelenmektedir. Bu incelemelerden sonra 5 yıllık süre için tasarım tescil edilmekte ve Topluluk Tasarım Bülteninde yayınlanmaktadır. Beş kez olmak üzere toplam 25 yıla kadar yenilenebilmektedir.
Uluslararası Tasarım Tescili
Tasarımların uluslararası boyutta tesciline olanak sağlayan Lahey Anlaşması Cenevre Metnine göre;01/01/2005 tarihinden itibaren Türkiye de de uygulamaya geçmiştir. Bu sistem ile tek bir başvuru ile seçilen ülkelerde endüstriyel tasarım tescili ile koruma sağlamak mümkün olabilmektedir.
Süreç Nasıl İşliyor?
Lahey Anlaşmasına göre yapılacak uluslararası işlemlerdeki yetkili kuruluş WIPO'dur.Uluslararası başvuruda da Ulusal Başvuruda olduğu gibi yayın erteleme ve Rüçhan Hakkı talepleri yapılabileceği gibi, birden fazla tasarım ile çoklu başvuruda yapılabilir.
