MARKA

Marka Nedir? 

27 Haziran 1995 tarihinde yürürlüğe giren 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre, Ticaret Markası ve Hizmet Markası tescilli koruması, Türk Patent Enstitüsü' ne yapılacak başvuru ile sağlanmaktadır.

Marka, benzer ürünleri ya da hizmetleri başkalarının ürün ya da hizmetlerinden ayırt etmek üzere kullanılan ya da belirli bir hizmetin sunulması sırasında kullanılan AYIRT EDİCİ İŞARET  olarak tanımlanmaktadır. Ürünleri ve hizmetleri ayırmak için kullanılan ayırt edici kelimeler, harfler, rakamlar, çizimler, resimler, şekiller, renkler, logolar, etiketler veya bunların kombinasyonlar marka olarak kabul edilebilir. 

Marka bir işletmenin tüm varlıklarının temsil eden, ayırt edici bir işarettir. Marka tüketiciye ürünün kaynağını gösterir, bir kalite simgesi ve reklâm aracıdır. Kişiye satın almak istediği bir ürünü özgürce seçmek olanağı sağlar.
Marka koruması, ürün ya da hizmetlerinde marka kullanan marka sahiplerini koruyan bir sistemdir. Marka tescilinin amacı, özel yasa ile getirilen korumadan yararlanmak anlamındadır.Türkiye' de Marka tescili, zorunlu değildir. Tescilsiz markalar, Türk Ticaret Kanunu' nun Haksız Rekabet hükümlerine göre korunur.

Ticaret Markası; üretilen veya satışa çıkarılan her türlü ürünü  ayırt etmek için kullanılan işaretlerdir.
Örneğin, elektrik süpürgesi, saat, sigara, telefon, gazete, otomobil  gibi çeşitli sanayi ürünlerinin ayırt edilmesi için kullanılan tanıtıcı  işaret Ticaret Markası'dır.

Hizmet Markası; sunulan hizmetleri ayırt etmek için kullanılan işaretlerdir.

Örneğin, bankacılık, sigortacılık, eğitim, eğlence, bilgisayar  hizmetleri gibi,  bir hizmeti sunanlar tarafından kullanılan ayırt edici işaretler ise Hizmet  Markası'dır.

Marka Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?

Herhangi bir ürün için kullanılmak üzere bir marka seçimi sırasında dikkat edilecek en önemli konu, seçilen işaretin diğer markalardan farklı olmasıdır.

Marka tanıtıcı bir işarettir. Markada anlam aranmadığı için anlamsız sözcükler ve/veya yan yana getirilmiş harfler vs. marka olabilir.

Marka seçimi sırasında dikkat edilmesi gereken bir başka önemli konu da, markanın kullanılacağı mal veya hizmetlerin, cinsi, niteliği, coğrafi kaynağı, değeri ve Kararnamede belirtilen vb. işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceği ve kullanılamayacağıdır. 

Marka tescili sırasında en önemli konu, markanın seçimi ile marka tescilinin kapsayacağı ürünlerin  ya da hizmetlerin saptanmasıdır.   Marka tescilleri ile sağlanan koruma, tescil edilecek marka ve markanın kullanılacağı mallar  ile sınırlı olduğu için, mal (ürün, eşya) listesi hazırlanırken, gerçek iş konusuna uygun olarak hazırlanmalıdır. Türkiye’nin taraf olduğu Uluslar arası Nice Anlaşması uyarınca markaların kullanılacağı ürün ve hizmetler 34 ticaret, 11 hizmet sınıfına ayrılmıştır. Resmi başvuru ücreti sınıf sayısına göre belirlenmektedir.
Markanın tescil tarihinden itibaren, beş yıl içinde mal listesinde yazılı mallarda kullanılması zorunlu olduğu ve markanın kullanılmadığı mal için, şayet talep edilirse mahkemece iptal edilebileceği unutulmamalıdır.

Mevcut markalardan  farklı olarak ve özenle seçilen, özgün olmasına dikkat edilen işaret, marka tescillerini ve marka tescil başvurularını içeren bir bilgisayar ortamında araştırılmalı ve aynı ya da benzer marka tescilinin varlığı kontrol edilmelidir. Bir başka önemli konu, herkes tarafından bilinen Türkiye ya da Dünya çapında tanınmış markalarla benzerlikten, aynı ürünler için olmasa da başka ürünler için düşünülse dahi yine de kaçınılmalıdır. ® işareti bir markanın tescilli olduğunu gösterir.

Marka tescili zorunlu değildir. Markalar, Türk Ticaret Kanunu Haksız Rekabet Hükümlerine göre, herhangi bir kayıt gerekmeden tescilsiz olarak korunur. Bu tür korumanın kuralı markanın fiilen kullanılmasıdır.

Başkası tarafından kullanılan tescilsiz bir markanın, hak sahibi olmayan bir kişi tarafından tescil için başvuru yapılması veya tescil ettirilmesi hallerinde, gerçek marka hakkı sahibinin itiraz etme veya dava açarak tescili iptal ettirme yetkisi vardır.
Markanın koruma süresi 10 yıldır. 10’ar yıllık sürelerle yenilenmek suretiyle tescilli bir markanın sınırsız bir süre ile korunması mümkündür.

Marka Tescili İçin Başvuru Öncesinde Gerekenler Nelerdir?

• Marka örneğinin hazırlanması
• Mal ve/veya hizmet sınıflarının tespit edilmesi
• Mal ve/veya hizmet listesinin hazırlanması
• Marka Ön Araştırmasının Yapılması
• Başvuru sahibi ile ilgili bilgiler (adres,uyruk vs.)
• Başvuru ücretinin ödenmesi
• Başvuru Dilekçesinin hazırlanması
• Vekaletname 

Süreç Nasıl İşliyor?

Marka tescili için usulune uygun olarak hazırlanmış dilekçe ve ekleri ile Türk Patent Enstitüsüne (TPE) başvuruda bulunmak gerekmektedir.  Söz konusu dilekçenin TPE’ne geliş tarihi,  marka başvurusunun yapıldığı tarih olarak kabul edilmektedir.  

Türk Patent Enstitüsünde  yapılan ön incelemeden sonra, uygun olanlar Marka Bülteni' nde yayınlanarak, üç ay süreyle üçüncü kişilerin itirazlara açık tutulmaktadır. Markanın tescil edilip edilmeyeceği itiraz süresi dolduktan sonra belli olmaktadır.

Şöyle ki; Marka başvurusunun ya da üçüncü kişiler tarafından yapılan bir itirazın ret edilmesi durumunda tarafların iki ay içinde Enstitü’ye itiraz etmek hakları bulunmaktadır. Enstitünün ilgili Dairesi yapılan itirazı haklı bulmazsa itirazı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’na gönderir. Başvuru işlemleri bu kurulun kararı doğrultusunda sonuçlanır. Tarafların kurul kararının iptali için dava açma hakları vardır. Bu konuda yetkili  Ankara Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’dir. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararı oluşmadan dava açmak mümkün değildir.

Uluslararası Marka Tescili

Türkiye' de yapılan bir marka tescili, yalnız Türkiye sınırları içinde koruma sağlar. Markanın diğer ülkelerde de korunması için, o ülkelerde de tescil ettirilmesi gerekir.

Ulusal Marka Tescili

Markanın korunması talep edilen ülkede ulusal marka tescil başvurusu yapılabilir.  Başvuru yapılmadan önce mutlaka bir ön araştırma yapılması gereksiz masraf ve zaman harcanmasına engel olacaktır.

Süreç Nasıl İşliyor?

Yapılan ön araştırma sonucunda marka başvurusunun yapılmasının uygun olduğu tespit edilirse  ilgili ülkenin resmi ofisine yurt dışındaki vekil firmalar aracılığı ile başvuru yapılır. Her ülkenin kendi yasası çerçevesinde işlemler sürdürülür.

Madrid Protokolü Uyarınca Yapılan Uluslar arası Marka Tescili

Türkiye 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren markaların uluslar arası tesciline ilişkin Madrid Protokolüne taraf olmuştur. Başvuru WIPO (World Intellectual Property Organization) tarafından yürütülür.

Madrid Sistemini kullanmanın avantajları marka, kaynak ofis tarafından tescil edildikten ya da tescil için başvuru yapıldıktan sonra, marka sahibinin markasını sisteme taraf olan tüm ülkelerde, tek bir  başvuru yaparak, bir ücret ve sona erme tarihine tabi olacak şekilde sunarak tescil ettirebilmesidir ve tek bir işlemle de yenilenir.

Süreç Nasıl İşliyor?

WIPO başvuruları kayıt eder ve belirlenen ülkelerin ofislerine gönderir.
Madrid Protokolü çerçevesinde yapılan başvurular tescil talep edilen her bir ülke de ayrı ayrı incelenerek tescil edilip edilmeyeceğine ilgili ülke yasaları çerçevesinde karar verilir. Dolayısıyla, başvurular tescil talep edilen bazı ülkelerde tescil edilirken bazı ülkelerde reddedilebilir.
Madrid Protokolü çerçevesinde uluslar arası başvuru talebinde bulunabilmek için Türkiye’de tescilli ya da başvuru halinde bir markaya sahip olunması ve uluslar arası başvurunun bu markayla uyumlu bir şekilde yapılması gereklidir. Uluslar arası başvuru 5 yıl süre ile ulusal markaya bağımlıdır ve ulusal markanın reddi, iptali ya da hükümsüzlüğü gibi durumlarda uluslar arası tescil iptal edilir.

Topluluk Markası (CTM)

Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı için geçerli olan, Topluluk Markası Tescili 1 Nisan 1996 tarihinde başlamıştır.Topluluk markası Avrupa Topluluğuna üye ülkelerin tamamında geçerli olan bir marka sistemidir. İnceleme ve tescil işlemleri tek  yetkili ofis Topluluk Marka ve Tasarım Ofisi (OHIM-Office for the Harmonization in the Internal Market ) tarafından yürütüldüğünden işlemler ve maliyet açısından avantajlıdır.

Süreç Nasıl İşliyor?

Topluluk markası başvuruları  Topluluk Marka ve Tasarım Ofisine, (OHIM) tarafından yürütülmektedir.  Topluluk üyesi ülkelerden herhangi birinde yapılan marka başvurusuna yapılan itirazın yetkili ofis OHIM tarafından da kabul edilmesi halinde Topluluk marka başvurusu red edilir. İtiraz gelmeyen diğer topluluk üyesi ülkelerde topluluk marka başvurusu ulusal marka başvurusuna dönüştürülebilir.    Tescil edilen topluluk markasının tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde topluluk ülkelerinden en az birinde kullanılması zorunludur. Tescili elde edilen Topluluk markası sahibine bütün üye ülkelerde geçerli eşit haklar sağlar.Koruma süresi 10 yıldır, bu süre sonunda istenirse yenilenebilir.